Ομιλία Γιώργου Λιλλήκα στην Ολομέλεια για Κρατικό Προϋπολογισμό 2021



Αυτούσια η ομιλία του Προέδρου της Συμμαχίας Πολιτών, Γιώργου Λιλλήκα, στην Ολομέλεια της Βουλής για τον Κρατικό Προϋπολογισμό 2021.


Κύριε Πρόεδρε

Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,


Οι προϋπολογισμοί του 2021 συζητούνται μέσα σε πρωτόγνωρες, για τη χώρα μας αλλά και τον κόσμο ολόκληρο, συνθήκες. Η πανδημία του Κορωνοιού έχει δημιουργήσει σωρεία οικονομικών, κοινωνικών, ψυχολογικών και άλλων προβλημάτων. Η Κύπρος, όπως και όλες οι χώρες της Ε.Ε., βιώνουν μια βαθιά οικονομική κρίση η οποία αναπόφευκτα οδηγεί σε αύξηση της ανεργίας και πίεση στους μισθούς και στα εισοδήματα των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα. Οι μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις δίνουν πραγματική μάχη για να αποφύγουν την πτώχευση.

Αναγνωρίζουμε ως θετικά τα μέτρα της Κυβέρνησης για στήριξη της οικονομίας, των επιχειρήσεων και των αυτοεργοδοτουμένων σε μια προσπάθεια διατήρησης των θέσεων εργασίας και χαιρετίζουμε την σημαντική αύξηση των κονδυλίων του Υπουργείου Εργασίας για τις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας. Έχουμε, όμως, πολύ δρόμο μπροστά μας ακόμα για να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο κι αποτελεσματικό κράτος πρόνοιας. Γνωρίζουμε ότι οι δημοσιονομικές δυνατότητες του κράτους δεν είναι απεριόριστες, ταυτόχρονα, όμως, ανησυχούμε ότι αυτά τα μέτρα δεν είναι αρκετά για να αποτρέψουν την πτώχευση επιχειρήσεων, την αύξηση της ανεργίας και ενδεχόμενα αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Επιβάλλεται η Κυβέρνηση να επεξεργαστεί ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο στήριξης των επιχειρήσεων και κίνητρα για την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Θέλουμε να ελπίζουμε ότι η Κυβέρνηση θα αξιοποιήσει όλα τα έκτακτα εργαλεία που η Ε.Ε. έθεσε στη διάθεση των κρατών-μελών για ανάκαμψη της εθνικής αλλά και της ευρωπαϊκής οικονομίας. Αυτό βέβαια απαιτεί καλό σχεδιασμό και προγραμματισμό καθώς και όραμα. Απαιτεί ακόμα απλοποίηση των διαδικασιών και παράκαμψη της γραφειοκρατίας, χωρίς βέβαια να επηρεάζεται η διαφάνεια. Η οικονομική κρίση καθώς και οι προσανατολισμοί της Ε.Ε. μας δίνουν μια μοναδική ευκαιρία για επανασχεδιασμό του Κυπριακού μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης που σχεδιάστηκε τη δεκαετία του ’90. Αυτή την ευκαιρία, η Κυβέρνηση οφείλει να την αξιοποιήσει δημιουργικά και με όραμα. Ασφαλώς, το καλύτερο θα ήταν το όραμα για την Κύπρο του 2050 να ήταν συλλογικά διαμορφωμένο, για να έχει γερές βάσεις που θα του προσδώσουν διάρκεια. Κι ακόμα καλύτερα θα ήταν σε αυτή την προσπάθεια να λάβει μέρος και η κοινωνία των πολιτών, κάνοντας έτσι ένα βήμα προς την συμμετοχική δημοκρατία.

Η κλιματική αλλαγή απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό για μια πράσινη, κυκλική οικονομία που θα διασφαλίζει υψηλόμισθες νέες θέσεις εργασίας και καλύτερη ποιότητα ζωής των ανθρώπων. Η κρίση ανέδειξε για μιαν ακόμη φορά, πόσο ευάλωτο είναι το οικονομικό μας μοντέλο το οποίο, παρά την κρίση του 2013, συνεχίσαμε να το στηρίζουμε στον τουρισμό, τα ακίνητα και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Τομείς που είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε εξωγενείς παράγοντες. Οι εμπειρίες δύο οικονομικών κρίσεων, μέσα σε μια δεκαετία, ανέδειξαν την ανάγκη όπως επενδύσουμε στην έρευνα και την καινοτομία, αξιοποιώντας το ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα που λέγεται ανθρώπινο επιστημονικό δυναμικό. Όπως αναπτύξουμε, με καινοτόμες μεθόδους και προσεγγίσεις, τόσο τον πρωτογενή όσο και τον δευτερογενή τομέα, έτσι ώστε να καταστούμε ανταγωνιστικοί αλλά συνάμα να πάψουμε να είμαστε μια χώρα που ότι καταναλώνει το εισάγει. Η ανάπτυξη του γεωργοκτηνοτροφικού τομέα πρέπει να έχει ως άξονα την αύξηση των εισοδημάτων των παραγωγών. Επιτυγχάνοντας αυτόν τον στόχο θα αναβιώσουμε τα χωριά μας τα οποία τείνουν να μετατραπούν σε γηροκομεία. Με κίνητρα και διευκολύνσεις το Κράτος οφείλει, μπορεί και πρέπει να στηρίξει την ύπαιθρο.

Η κρίση ανέδειξε ακόμα τις αδυναμίες της κρατικής μηχανής και τα προβλήματα που δημιουργεί η απουσία ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Ένας κρίσιμος πυλώνας για στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης, για να καταστεί η χώρα μας ελκυστική για ξένες επενδύσεις αλλά και για την καλύτερη και ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών. Ως Κύπρος είμαστε ακόμα πολύ μακριά από το να κερδίσουμε το στοίχημα της ψηφιακής μεταρρύθμισης.

Η πανδημία του κορωνοϊού ανέδειξε, για μια ακόμα φορά, τη σημασία και την αξία των δημόσιων νοσηλευτηρίων. Σημειώνουμε τη σημαντική αύξηση των κονδυλίων για την υγεία στον προϋπολογισμό του 2021. Αναμένουμε από τον ΟΚΥΠΥ και την Κυβέρνηση να μας παρουσιάσουν ολοκληρωμένο σχέδιο για ενίσχυση κι αναβάθμιση των Κρατικών Νοσηλευτηρίων τόσο σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό όσο και σύγχρονο ιατρικό εξοπλισμό. Το σχέδιο, για να υλοποιηθεί, πρέπει να περιλαμβάνει χρονοδιαγράμματα ανά φάση και να συνοδεύεται από τα αναγκαία κονδύλια, διαφορετικά πολύ φοβάμαι ο στόχος δεν θα επιτευχθεί. Αναφερόμενος στον τομέα της Υγείας μας χαροποιεί το γεγονός ότι το ΓΕΣΥ έχει διευρύνει τις παρεχόμενες ιατρικές υπηρεσίες που προσφέρει στους πολίτες. Ο ΟΑΥ θα πρέπει άμεσα να δώσει έμφαση στην ποιοτική αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας με την καθιέρωση πρωτοκόλλων, ενώ παράλληλα πρέπει να προβεί σε διορθωτικά μέτρα για αποτροπή των φαινομένων κατάχρησης του συστήματος.

Η πανδημία και οι ιδιάζουσες συνθήκες που αυτή δημιούργησε, δεν μας επιτρέπουν να αξιολογήσουμε τις οικονομικές επιδόσεις του χρόνου που φεύγει. Θα επισημάνω, όμως, ένα στοιχείο το οποίο μας ανησυχεί ιδιαίτερα. Κι αυτό έχει να κάνει με τους δείκτες Giniπου δείχνουν ότι στη χώρα μας η κατανομή του Εθνικού Παραγόμενου Πλούτου καθίσταται χρόνο με τον χρόνο πιο άδικη, με αποτέλεσμα το χάσμα μεταξύ των πολύ πλουσίων και των φτωχών να μεγαλώνει, ενώ η μεσαία τάξη συρρικνώνεται. Σχεδόν ένας στους πέντε συμπολίτες μας κινδυνεύει να περάσει στη σφαίρα της φτώχειας. Η συσσώρευση του πλούτου σε πολύ μικρό αριθμό ανθρώπων είναι διεθνές φαινόμενο, όμως αυτό δεν άρει την υποχρέωση μας να το αναχαιτίσουμε. Έχουμε υποχρέωση να αναστρέψουμε αυτή την τάση. Κι αυτό μπορεί να γίνει με μέτρα και πολιτικές που διασφαλίζουν μια δικαιότερη κατανομή του εθνικού πλούτου με βάση τις πραγματικές ανάγκες των διαφόρων κοινωνικών ομάδων. Μόνο έτσι θα αποφύγουμε την κοινωνική περιθωριοποίηση κοινωνικών στρωμάτων και θα διασφαλίσουμε πραγματικές δυνατότητες ισότιμης πρόσβασης σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες για όλους τους ανθρώπους. Μόνο έτσι το δικαίωμα για ίσες ευκαιρίες, θα καταστεί πραγματικό, και όλα τα κοινωνικά στρώματα θα μπορούν πραγματικά να απολαμβάνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και ελευθερίες. Μέτρα μεταξύ άλλων, που μπορούν να συμβάλουν προς αυτή την κατεύθυνση είναι η κατοχύρωση Εθνικού Κατώτατου Μισθού και η θεσμική διασφάλιση συντάξεων που θα είναι πάνω από το όριο φτώχειας. Ως Συμμαχία Πολιτών, με Προτάσεις Νόμου και Προτάσεις προς την Κυβέρνηση θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με στόχο να τερματίσουμε την εκμετάλλευση των νέων μας με εξευτελιστικούς μισθούς αλλά και την ταπείνωση των συνταξιούχων μας με συντάξεις πείνας. Κατανοούμε ότι στο μέσο μιας οικονομικής ύφεσης δεν μπορεί να καθοριστεί Εθνικός Κατώτατος Μισθός. Μπορεί, όμως, η Κυβέρνηση να ορίσει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, αφού οι προβλέψεις είναι ότι από το 2021 θα επιστρέψουμε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Κύριε Πρόεδρε,


Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Το 2020 μας αποχαιρετά σε λίγους μήνες με μία αρνητική κληρονομιά και τεράστιες ευθύνες: πολιτικές, κοινωνικές αλλά και ηθικές. Πέραν της πανδημίας, της οικονομικής ύφεσης και της διεύρυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων, μέσα στο 2020 είχαμε τη σοβαρότερη, ίσως, διολίσθηση της ηθικής υπόστασης της πολιτικής, του Κράτους, των θεσμών και της ίδιας της Βουλής. Είχαμε, ακόμη, την υιοθέτηση από μέρους της Τουρκίας, μιας ακραίας επιθετικότητας αλλά και την επισημοποίηση της τουρκικής πολιτικής για λύση του Κυπριακού με το μοντέλο της Συνομοσπονδίας ή των δύο κρατών.

Εδώ και μερικά χρόνια βιώνουμε την απαξίωση του Κράτους, των θεσμών, του πολιτικού προσωπικού, των κομμάτων και τελικά της ίδιας της πολιτικής. Αιτία είναι η διαπλοκή και η διαφθορά, με τη συμμετοχή Κυβερνητικών ή κρατικών αξιωματούχων, βουλευτών και κομμάτων. Διαφθορά που έχει να κάνει με την κατάχρηση εξουσίας με στόχο τον αθέμιτο προσωπικό πλουτισμό.

Πολλές φορές από αυτό το βήμα, είχα τονίσει πως ενόσω επικρατεί η κουλτούρα της ατιμωρησίας και αδιαφανείς διαδικασίες, τα φαινόμενα της διαπλοκής πολιτικών και κομμάτων με επιχειρηματικούς παράγοντες δεν θα εκλείψουν. Η ατιμωρησία τροφοδοτεί την ασυδοσία. Η απουσία διαφάνειας αλλά και ισχυρών μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου, στο δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα, δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για διαφθορά. Ενόσω η πραγματική αξιοκρατία απουσιάζει και τα κόμματα ελέγχουν με εκπροσώπους τους τους ανεξάρτητους θεσμούς και Αρχές όπως η ΕΔΥ και η ΕΕΥ, τα Διοικητικά Συμβούλια των Ημικρατικών Οργανισμών, θα αναπαράγεται το σύστημα πελατειακών σχέσεων και αλληλοεξάρτησης που τροφοδοτεί την διαπλοκή και τη διαφθορά.

Από το σκάνδαλο του Χρηματιστηρίου, των Κυπριακών Αερογραμμών, το ΣΑΠΑ, την Δρομολαξιά, την FOCUS, τον Συνεργατισμό, φτάσαμε στο CYPRAκαι στα χρυσά διαβατήρια. Αν εξαιρέσουμε μια-δύο υποθέσεις σε όλες τις υπόλοιπες δεν υπήρξε τιμωρία. Η απογοήτευση, η οργή και ο θυμός λοιπόν των πολιτών δεν είναι αδικαιολόγητα συναισθήματα. Ο λαός απαιτεί κάθαρση και τιμωρία. Απαιτεί διαφάνεια. Έχει δικαίωμα να γνωρίζει κι εμείς, ως Βουλή των Αντιπροσώπων του λαού, δεν έχουμε αρθεί στο ύψος των περιστάσεων για εκείνες τουλάχιστον τις υποθέσεις που μας αφορούν. Αντίθετα, μέσα από αδιαφανείς διαδικασίες κρατήσαμε στα συρτάρια της Βουλής τον κατάλογο των Βουλευτών που δεν είχαν φορολογικό φάκελο, κρατούμε την περιβόητη «Λίστα Γιωρκάτζη» κι αναζητούμε τι να την κάνουμε. Έγιναν κακοί χειρισμοί. Μπορούμε, όμως, έστω και τώρα να δώσουμε ένα θετικό παράδειγμα στην κοινωνία. Να δώσουμε τη λίστα των Βουλευτών χωρίς φορολογικό φάκελο στη δημοσιότητα. Να δώσουμε τη «Λίστα Γιωρκάτζη» σε μια ανεξάρτητη επιτροπή να την μελετήσει και να δημοσιοποιήσουμε το πόρισμα με τα ευρήματα της Επιτροπής. Δεν είμαστε πειστικοί απέναντι στην κοινωνία όταν αναλαμβάνουμε να ερευνήσουμε τον εαυτό μας. Δεν μπορούμε να είμαστε ταυτόχρονα ελεγχόμενοι και ελεγκτές. Αν πιστεύουμε στην διαφάνεια ας το αποδείξουμε στην πράξη. Μόνο έτσι θα μπει το πρώτο λιθαράκι για ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης των πολιτών έναντι της Βουλής, των Βουλευτών και των κομμάτων. Διαφορετικά, η αδιαφάνεια θα συνεχίσει να δίνει την ευκαιρία σε επιτήδειους να προάγουν την ισοπεδωτική προσέγγιση που αφήνει εκτεθειμένους όσους παρέμειναν καθαροί και προσφέρει κάλυψη σε όσους είναι λερωμένοι με ατασθαλίες και παρανομίες. Η ισοπεδωτική κουλτούρα που απαξιώνει τους πάντες θα έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την αποστασιοποίηση ικανών, αξιοπρεπών και έντιμων ανθρώπων από την πολιτική σκηνή. Ελπίζω αυτό να προβληματίσει τους θεσμούς, τα κόμματα αλλά και την κοινωνία, τους πολίτες και δημοσιογράφους εκείνους που ειλικρινά νοιάζονται για την εξυγίανση του πολιτικού συστήματος.

Μιλώντας για τη διαπλοκή και τη διαφθορά, δεν μπορώ να μην αναφερθώ στο Κυπριακό Πρόγραμμα Επενδύσεων και στο σκάνδαλο που αυτό εκκόλαψε. Το Πρόγραμμα, με καλύτερο σχεδιασμό και στόχευση, θα μπορούσε να βοηθήσει την πραγματική οικονομία με επενδύσεις σε τομείς που υστερούμε. Τα κενά, τα ελλείματα στους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου, η αδιαφάνεια, η κουλτούρα της αρπακτής μερίδας του επιχειρηματικού κόσμου αλλά και του πολιτικού προσωπικού, η απληστία αλλά και η κατάχρηση εξουσίας από μερίδα πολιτικών και κομμάτων για πλουτισμό, μετέτρεψαν το Πρόγραμμα σε εκκολαπτήριο διαπλοκής. Τα όσα το Αλ Τζαζίρα έδειξε στο ρεπορτάζ του διαπόμπεψαν την χώρα μας διεθνώς. Το ρεπορτάζ του Αλ Τζαζίρα, σήκωσε την αυλαία και ξαφνικά η Κυπριακή κοινωνία έγινε θεατής του παρασκηνίου που έστηνε το σύστημα της διαπλοκής. Είδε πως υφαίνεται ο ιστός της διαπλοκής και της διαφθοράς. Κι ασφαλώς αυτό προκάλεσε ένα ισχυρό κοινωνικό σοκ, αφού οι πολίτες είδαν με τα μάτια τους τον Πρόεδρο αυτού του Σώματος, Βουλευτές, δικηγόρους και άλλους, να συμμετέχουν σε μια διαδικασία παράκαμψης της νομοθεσίας για να αποκτήσει, με παράνομο τρόπο, το Κυπριακό Διαβατήριο ένα ξένος επιχειρηματίας.

Προηγήθηκαν, βέβαια, επικριτικά δημοσιεύματα στον διεθνή τύπο για πολιτογραφήσεις προσώπων που καταζητούσαν οι χώρες τους ή η Ιντεροπολ. Το ρεπορτάζ, όμως, του Αλ Τζαζίρα ξεχείλισε το ποτήρι της λαϊκής κατακραυγής και κατέστησε το ζήτημα της διερεύνησης των πολιτογραφήσεων επιτακτικό και επείγον. Αυτή η εξέλιξη έφερε την Κυπριακή κοινωνία μπροστά σε ένα άλλο τραγικό θέαμα. Αυτό της δημόσιας αντιπαράθεσης μεταξύ Κυβέρνησης και θεσμών, μεταξύ Ανεξάρτητων Αρχών, με όρους και χαρακτηρισμούς που πληγώνουν τους θεσμούς αλλά και την εικόνα του κράτους μας.

Ως Συμμαχία Πολιτών εμμένουμε στη διαχρονική μας θέση της πλήρους διαφάνειας. Όλα στο φως! Πλήρης διερεύνηση και παραπομπή στην δικαιοσύνη όλων όσων εμπλέκονται σε διαδικασίες και αποφάσεις που παραβίαζαν νόμους και όρους των ΚΕΠ.

Δεν είμαι νομικός και δεν θα μπω σε αυτού του είδους την προσέγγιση, ως προς την σύγκρουση θεσμών. Πολιτικά, όμως, μιλώντας, κρίνω ως αδιανόητο να μην μπορούν δύο Ανεξάρτητες Αρχές να βρουν ένα τρόπο συνεργασίας. Θέση μας είναι να δοθεί στον Γενικό Ελεγκτή η πρόσβαση στους φακέλους αλλά κι ο Γενικός Ελεγκτής να κάνει τον έλεγχο του με κριτήριο όχι την δημοσιότητα αλλά τον εντοπισμό παρατυπιών ή κατάχρησης εξουσίας έτσι ώστε να συμβάλει στην άσκηση ποινικών διώξεων εκεί κι όπου υπάρχουν υπεύθυνοι. Η συντήρηση αυτής της αντιπαράθεσης ζημιώνει τους ίδιους τους θεσμούς, το κύρος και την αξιοπιστία τους. Οι θεσμοί της Γενικής Εισαγγελίας και της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είναι δυστυχώς προσωποπαγείς. Όμως οι θεσμοί δεν είναι οι αξιωματούχοι αλλά η υπηρεσία και ο σκοπός που το Σύνταγμα της ορίζει, για αυτό και οι Προϊστάμενοι των θεσμών πρέπει να μείνουν έξω και μακριά από πολιτικές ή κομματικές προσεγγίσεις και σκοπιμότητες.

Είναι άξιον απορίας γιατί ούτε ο Γενικός Εισαγγελέας ούτε ο Γενικός Ελεγκτής δεν έχουν προσφύγει, από κοινού ή κεχωρισμένα, στο Ανώτατο Δικαστήριο, για να δοθεί μια τελεσίδικη ερμηνεία των αρμοδιοτήτων αλλά και των υποχρεώσεων τους.

Αυτή η δημόσια αντιπαράθεση, που έχει πάρει πλέον προσωποποιημένη μορφή, επειδή είναι μονοπρόσωπες εξουσίες, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για μεταρρύθμιση τους. Και οι δύο θεσμοί διαθέτουν μεγάλη εξουσία ενώ δεν υπόκεινται σε καμία ουσιαστική λογοδοσία και έλεγχο. Αυτό είναι λάθος σε μια σύγχρονη δημοκρατία.

Η Πρόταση μας ως Συμμαχία Πολιτών είναι οι εξουσίες αυτές να μεταφερθούν σε συλλογικά σώματα. Ο Γενικός και Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας, με μικρή υπηρεσιακή ομάδα, να παραμείνουν Νομικοί Σύμβουλοι της Κυβέρνησης. Η άσκηση και η αναστολή ποινικών διώξεων πρέπει να μεταφερθεί σε ένα Σώμα Εισαγγελέων που θα διορίζεται από το Ανώτατο Δικαστήριο. Παράλληλα πρέπει να συσταθεί μια Ανεξάρτητη Εποπτική Αρχή από πρώην δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου οι οποίοι θα εξετάζουν τη διεκπεραίωση των ποινικών υποθέσεων και θα υποβάλλουν ετήσια έκθεση στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στη Βουλή.

Με το ίδιο σκεπτικό, πρέπει να δημιουργηθεί ένα τριμελές ή πενταμελές Ελεγκτικό Συμβούλιο το οποίο συλλογικά θα εκδίδει τα πορίσματα των ερευνών της ελεγκτικής υπηρεσίας. Κι για αυτόν τον θεσμό χρειάζεται έλεγχος ως προς το έργο που επιτελείται από μιαν Ανεξάρτητη Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων. Η λογοδοσία και η διαφάνεια πρέπει να είναι ο κανόνας και να εφαρμόζονται παντού, σε όλα τα επίπεδα άσκησης εξουσίας ή διοίκησης.


Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι συνάδελφοι,

Η Κυπριακή Δημοκρατία έκλεισε εξήντα χρόνια πολυτάραχης ζωής. Για 46 χρόνια λειτουργεί με το 37% του εδάφους της υπό τουρκική κατοχή και μεγάλο μέρος του πληθυσμού της στην προσφυγιά.

Η Τουρκία, διαθέτοντας την πολυτέλεια του χρόνου, οδήγησε όλες τις πρωτοβουλίες και προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού σε αδιέξοδο. Χρόνο με τον χρόνο αναβαθμίζει τις ακραίες απαιτήσεις της, επιδιώκοντας μέσα από την λύση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας να αποκτήσει τον έλεγχο επί ολόκληρης της Κύπρου. Εκμεταλλευόμενη την ανοχή της διεθνούς κοινότητας αλλά και της Ε.Ε. καθίσταται ολοένα και πιο επιθετική όχι μόνο απέναντι στην Κύπρο αλλά σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Εκμεταλλευόμενη δικά μας λάθη και λανθασμένες εκτιμήσεις της δικής μας πλευράς ως προς τις πραγματικές της προθέσεις, η Τουρκία οδήγησε το Κυπριακό μέσα από τις Διασκέψεις της Γενεύης και του Κρανς Μοντανά, στο σημείο που ήθελε για να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού.

Το 2017, από αυτό το βήμα είχα προειδοποιήσει ότι δεν θα είχαμε, πλέον, να επιλέξουμε μεταξύ μιας καλής και μιας κακής ή άδικης λύσης, αλλά μεταξύ μιας κακής και μιας καταστροφικής λύσης. Από την κατάρρευση της Διάσκεψης του Κρανς Μοντανά, πιστή στην τακτική της η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει νέα δεδομένα και τετελεσμένα τόσο εντός της Κυπριακής ΑΟΖ όσο και επί του εδάφους, με πιο πρόσφατο την παραβίαση του στάτους κβο στην κατεχόμενη πόλη της Αμμοχώστου. Δεδομένα που στη συνέχεια θα επιχειρήσει να τα επιβάλει ως συνιστώσες της λύσης. Όπως ακριβώς έπραξε με το ψευδοκράτος και τον εποικισμό.

Σήμερα η Τουρκία απαιτεί την σύγκληση Άτυπης Πενταμερούς Διάσκεψης, όχι για να συνεχίσουν οι διαπραγματεύσεις από το σημείο που διακόπηκαν το 2017, αλλά για να συζητηθούν νέα μοντέλα λύσης, προβάλλοντας ως επιλογές τα δύο χωριστά κράτη ή την Συνομοσπονδία. Αίτημα, που δυστυχώς, ο Γ.Γ. του ΟΗΕ δείχνει διατεθειμένος να ικανοποιήσει. Η σύγκληση μιας τέτοιας Διάσκεψης θα «νομιμοποιήσει» την Τουρκία να θέσει τη λύση δύο Κρατών και την Συνομοσπονδία στο τραπέζι. Δύο επιλογές που στην πραγματικότητα είναι δύο όψεις του ίδιο νομίσματος, αφού η Συνομοσπονδία προϋποθέτει πρώτα την αναγνώριση του ψευδοκράτους ως ενός νόμιμου και κυρίαρχου κράτους.

Γι’ αυτό, όσοι πιέζουν και επείγονται για να συμμετάσχουμε στην Άτυπη Διάσκεψη, πρέπει να γνωρίζουν ότι θα συμβάλουν στην επίσπευση αυτού που δηλώνουν ότι θέλουν να αποφύγουν, δηλαδή την νομιμοποίηση μιας διχοτομικής λύσης. Ασφαλώς και οι συνομιλίες είναι η διαδικασία, μέσα από την οποία θα αναζητήσουμε την επίλυση του Κυπριακού. Συνομιλίες, όμως, σε ευνοϊκές συνθήκες και υπό την προϋπόθεση ύπαρξης συναινετικής στάσης από όλα τα μέρη για αμοιβαίους συμβιβασμούς. Συνομιλίες υπό απειλή και εκβιασμό, όμως, είναι καταδικασμένες να οδηγήσουν είτε σε ικανοποίηση των όρων του ισχυρού, άρα σε μια λύση τουρκικών προδιαγραφών, είτε σε ένα νέο αδιέξοδο.

Προσωπικά εκτιμώ ότι η λύση δύο κρατών δεν αποτελεί τον στρατηγικό στόχο της Τουρκίας. Στρατηγικός της στόχος είναι ο πλήρης έλεγχος ολόκληρου του νησιού. Αν δεν μπορέσει να πετύχει τον στρατηγικό της στόχο μέσα από μια λύση που θα μετατρέπει την Κύπρο σε τουρκικό προτεκτοράτο, ενδεχόμενα να επιδιώξει τη λύση δύο κρατών αλλά ως ενδιάμεσο σταθμό για την προσάρτηση των κατεχομένων στην Τουρκία. Μια τέτοια εξέλιξη θα μας φέρει σε ακόμα πιο δυσμενή κι επικίνδυνη θέση, αφού θα δημιουργηθούν εντελώς νέα αρνητικά δεδομένα. Δυστυχώς, δεν διαθέτουμε ούτε εναλλακτική στρατηγική αλλά ούτε και τις συμμαχίες εκείνες που θα μας βοηθούσαν να αποτρέψουμε μια τέτοια τραγική εξέλιξη. Τα δεδομένα στη διεθνή σκηνή είναι ευνοϊκά για την Τουρκία, η οποία απολαμβάνει ένα είδος διεθνούς ασυλίας για όλα τα εγκλήματα που διαπράττει. Εκείνο που ενδιαφέρει τις πλείστες χώρες που πρωταγωνιστούν διεθνώς, αλλά και στην περιοχή μας, είναι το κλείσιμο του Κυπριακού κι όχι η δίκαιη λύση του. Ζούμε στον αστερισμό του πολιτικού κοινισμού, όπου αυτό που καθοδηγεί τις αποφάσεις της διεθνούς κοινότητας είναι τα οικονομικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα. Στην περιοχή μας εξελίσσεται ένα μεγάλο παιχνίδι αναδιάταξης του συσχετισμού δυνάμεων με την Τουρκία να διεκδικεί τον ρόλο της περιφερειακής υπερδύναμης. Πρέπει να αναλύσουμε προσεκτικά και σε βάθος το μεγάλο γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό παιχνίδι που εξελίσσεται στην περιοχή μας και να παρεισφρήσουμε σ’ αυτό παραμέτρους που να ενισχύουν τη θέση μας και να δυσκολεύουν τους τουρκικούς σχεδιασμούς. Θα πρέπει ακόμη να ενισχύσουμε σημαντικά την αμυντική μας θωράκιση. Σημειώνω με ικανοποίηση την αύξηση των κονδυλίων του Υπουργείου Άμυνας για το 2021. Χρειάζονται όμως ακόμη περισσότερα. Πρέπει να δημιουργήσουμε μιαν ισχυρή αποτρεπτική αμυντική θωράκιση. Απέναντι μας έχουμε μιαν επεκτατική Τουρκία η οποία οραματίζεται αναβίωση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Το αποδεικνύει καθημερινά και ποικιλοτρόπως με την παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων γειτονικών της κρατών και όχι μόνο. Το διακηρύττει όταν μιλά τη γλώσσα του Σουλτάνου για την «γαλάζια πατρίδα». Δεν εξυπηρετεί την πατρίδα μας η υποτίμηση της τουρκικής απειλής. Η αυταπάτη και η ψευδαίσθηση ότι, μπορούμε με επιχειρήματα να πείσουμε την Τουρκία να αλλάξει πολιτική στο Κυπριακό, δεν προσφέρει πολύτιμη υπηρεσία στην πατρίδα μας.

Ως κράτος-μέλος της Ε.Ε. έχουμε κάθε λόγο να δηλώνουμε απογοητευμένοι από την στάση των εταίρων μας. Η κατευναστική πολιτική της Ε.Ε. έναντι της Τουρκίας εκτρέφει την τουρκική επιθετικότητα. Όμως, δεν πρέπει να σταματήσουμε να επιδιώκουμε την επιβολή σκληρών κυρώσεων κατά της Τουρκίας γιατί μόνο αυτή την γλώσσα καταλαμβαίνει. Γνωρίζουμε ότι είναι δύσκολο εγχείρημα. Θα πρέπει, όμως, να επιμένουμε, να μπούμε και εμείς στην κουλτούρα του πάρε-δώσε. Να συσχετίσουμε τη θετική μας ψήφο για άλλες σημαντικές αποφάσεις της Ε.Ε. με την επιβολή κυρώσεων.


Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι συνάδελφοι,

Οι προσδοκίες των πολιτών είναι μεγάλες. Μεγάλα είναι και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σημαντική μερίδα των συμπατριωτών μας, μεγάλος είναι συνάμα ο θυμός, η οργή τους από την ηθική κατάπτωση του Κράτους και των θεσμών του, τους πολιτικούς και τα κόμματα. Ακόμη μεγαλύτερη, όμως, είναι η απογοήτευση τους διαπιστώνοντας πως την ώρα που η κοινωνία έχει ανοικτές πληγές από την οικονομική κρίση, η υγεία των ευπαθών ομάδων κινδυνεύει, επιχειρήσεις δίνουν μάχη επιβίωσης, η διαπλοκή και η διαφθορά κάνουν πάρτυ, η Τουρκία μας απειλεί και μας εκβιάζει, ο δημόσιος πολιτικός διάλογος διαπνέεται από μικροκομματικές σκοπιμότητες, προσωπικούς εγωισμούς και κομματικά ή κυβερνητικά πείσματα. Η όλη δημόσια συζήτηση πιο πολύ μοιάζει με κοκορομαχείες παρά με παραγωγικό διάλογο.

Αν κάτι θα μπορούσε να δώσει μια μικρή, έστω, ελπίδα στην κοινωνία ότι η χώρα μας, το κράτος μας μπορούν να ορθοποδήσουν και να πάνε μπροστά, θα ήταν ένας παραγωγικός διάλογος που θα οδηγούσε σε λύσεις των προβλημάτων και σε μεταρρυθμίσεις που θα ανοικοδομούσαν την Πολιτεία μας ως Κράτος Δικαίου και Κράτος Πρόνοιας. Μόνο μια τέτοια προσέγγιση θα έπειθε τους πολίτες πως πολιτικά πρόσωπα και κόμματα έχουν συναίσθηση των ευθυνών τους αλλά συνάμα και την ωριμότητα και υπευθυνότητα να αφήσουν πίσω τους τα κακά και τα στραβά και να γυρίσουν σελίδα. Να αλλάξουν κουλτούρα. Μπορούμε να ανταποκριθούμε σ’ αυτή την πολιτική αλλά κυρίως ηθική πρόκληση; Εμείς δηλώνουμε έτοιμοι.


Καλά Χριστούγεννα, Καλές Γιορτές.

Εύχομαι το 2021 να ‘ναι καλύτερο από το 2020.

Συμμαχία Πολιτών

Λεωφ. Λεμεσού 67

Αγλαντζιά, Λευκωσία

Κύπρος

Τ. (357) 22 282 000

Φ. (357) 22 282 200

info@symmaxiapoliton.org

  • Συμμαχία Πολιτών
  • Συμμαχία Πολιτών
  • Συμμαχία Πολιτών

Copyright © 2020 - Συμμαχία Πολιτών. All rights reserved.  Πολιτική Απορρήτου και Όροι Χρήσης