Διάσκεψη τύπου για την ανάπτυξη εντός των Βρετανικών Βάσεων



ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΥΠΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΜΜΑΧΙΑΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΙΛΛΗΚΑ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΗ ΝΙΚΟΥ ΚΟΥΤΣΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: Διαπιστώσεις και σχόλια επί της Διευθέτησης μεταξύ Κυπριακής και Βρετανικής Κυβέρνησης αναφορικά με τη ρύθμιση της ανάπτυξης στις περιοχές εντός των Βάσεων

Πρόκειται για μία συμφωνία που το ένα συμβαλλόμενο μέρος, η Κυπριακή Δημοκρατία πέτυχε κάποιες παραχωρήσεις υπέρ των ιδιοκτητών γης μιας περιοχής, όμως το καθεστώς και η σχέση επί του επίμαχου εδάφους διατηρείται ως είχε, υπό το ίδιο νομικό δικαίωμα της Βρετανίας.

Η Συμφωνία περιέχει πολλές αρνητικές πρόνοιες οι οποίες, από πολιτικής άποψης, υπερτερούν των οικονομικών ωφελημάτων που προκύπτουν από αυτή. Τόσο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όσο και ο Βρετανός Πρέσβης, δήλωσαν ότι και οι δύο χώρες κερδίζουν, αλλά και οι δύο απέφυγαν να μας πουν τι είναι αυτό που κερδίζει η Βρετανία. Και αυτό θεωρούμε πως δεν είναι τυχαίο.

Η Συμφωνία αυτή, όπως και όλες οι διακρατικές συμφωνίες, πρέπει να αναγνωστεί μέσα από:

  1. Την αρχή ότι κανένα κράτος δεν κάνει δώρα σε άλλο κράτος, ιδιαίτερα σε τόσο σημαντικά ζητήματα.

  2. Την γενικότερη πολιτική των Κυβερνήσεων στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Η συμφωνία αυτή κατέστη δυνατή όταν η Κυπριακή Κυβέρνηση, ακύρωσε την πολιτική των δύο προηγούμενων Κυβερνήσεων και σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου (Οκτώβρη 2010). Η απαίτηση της Βρετανίας ήταν όπως δικαίωμα αγοράς ακίνητης περιουσίας και εγκατάστασης εντός των ορίων των Βάσεων, έχουν όλοι οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η θέση των δύο προηγούμενων Κυβερνήσεων ήταν πως αυτό το δικαίωμα πρέπει να το έχουν μόνο πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συνεπώς, η επίτευξη συμφωνίας κατέστη δυνατή όχι γιατί άλλαξε πολιτική η Βρετανία αλλά γιατί υποχώρησε η Κυβέρνηση Νίκου Αναστασιάδη, αποδεχόμενη την καθοριστική απαίτηση των Βρετανών.

Τα θετικά οικονομικά οφέλη που θα προκύψουν για τους ιδιοκτήτες γης που βρίσκονται εντός των ορίων των Βάσεων, επισκιάζονται από τα ακόλουθα:

1. Η Συμφωνία αναγνωρίζει τις Βάσεις ως Κυρίαρχες.

Το καθεστώς των Βάσεων που επιβλήθηκε το 1960. Οι δύο χώρες, Βρετανία και Κυπριακή Δημοκρατία, έκτοτε διατηρούσαν διαφορετικές θέσεις ως προς αυτό το καθεστώς. Η μεν Βρετανία θεωρούσε τις Βάσεις ως «Κυρίαρχες», η δε Κυπριακή Δημοκρατία, ως απλά «Στρατιωτικές Βάσεις» οι οποίες με βάση το διεθνές δίκαιο συνιστούν αποικιακό κατάλοιπο. Με αυτή τη Συμφωνία που τροποποιεί το Παράρτημα ‘Ο’ της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης, η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας αναγνώριζε 54 χρόνια μετά τις Βάσεις ως «Κυρίαρχες»

Μετά από μισό αιώνα, η Κυπριακή Δημοκρατία αποδέχεται τη Βρετανική θέση. Υπενθυμίζω ότι ο κ. Κασουλίδης, όταν ο κ. Χριστόφιας χαρακτήρισε τις Βάσεις ως Κυρίαρχες, του απάντησε ότι «αυτή είναι η Βρετανική εκδοχή».

2. Δίνεται η δυνατότητα στη Βρετανία να επεκτείνει τα εδάφη που θεωρούνται ως «στρατιωτική τοποθεσία».

Στο Άρθρο 1 (β) αναφέρεται ρητά: «Σε περίπτωση που νέα γη αποκτηθεί ή μισθωθεί από την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας στις ΚΠΒ, αυτή θα ορίζεται ως στρατιωτική τοποθεσία και θα εξαιρείται από τις σχετικές πρόνοιες αυτής της Διευθέτησης».

Μπορεί δηλαδή η Βρετανική Κυβέρνηση, αγοράζοντας εκτάσεις γης που σήμερα ανήκουν σε Ελληνοκύπριους ή Τουρκοκύπριους να διευρύνει τις ζώνες που θεωρούνται «στρατιωτική τοποθεσία».

3. Αναιρείται η υποχρέωση της Βρετανίας να επιστρέψει στην Κυπριακή Δημοκρατία, εδάφη τα οποία δεν χρησιμοποιούνται για στρατιωτικούς σκοπούς ή εγκαταλείπει τη στρατιωτική τους χρήση.

Το Άρθρο 1(β) προβλέπει ότι: «Σε περίπτωση που η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βορείου Ιρλανδίας αποφασίσει να εγκαταλείψει γή η οποία έχει οριστεί ως στρατιωτική τοποθεσία ή να τερματίσει τη μίσθωση αυτής, η εν λόγω γή δεν θα ορίζεται πλέον ως στρατιωτική τοποθεσία και θα υπόκειται στις σχετικές πρόνοιες αυτής της Διευθέτησης».

Με βάση τις Συμφωνίες του 1960, στο Παράρτημα Π, η Μεγάλη Βρετανία ανέλαβε ρητή υποχρέωση να επιστρέψει στην Κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας, εδάφη τα οποία δεν αξιοποιεί για στρατιωτικούς σκοπούς. Με βάση αυτή τη νέα συμφωνία, αντί η Βρετανία να επιστρέφει αυτά τα εδάφη τα διατηρεί υπό την κυριαρχία της εσαεί.

4. Για όλα τα ζητήματα, η Συμφωνία προϋποθέτει τη συγκατάθεση, έγκριση των «αρχών των Βάσεων» και ότι οι αποφάσεις θα συνάδουν με τη «Νομοθεσία των Βάσεων»!

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ισχυρίστηκε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία καθίσταται, με τη Συμφωνία αυτή, υπεύθυνη για τον καθορισμό πολεοδομικών ζωνών και αναπτύξεων. Ο ισχυρισμός αυτός του Προέδρου δεν ευσταθεί αφού τα Άρθρα 4 και 5 αναφέρουν ρητά: «Πολεοδομικές ζώνες και πολιτικές οι οποίες καθορίζονται σύμφωνα με τα Άρθρα 1 και 2 θα εφαρμοστούν, όπου είναι αναγκαίο, μέσω της νομοθεσίας των ΚΠΒ και θα δημοσιεύονται» (Άρθρο 4) και «Οι αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας θα εξετάζουν και θα εκδίδουν ή απορρίπτουν άδειες οικοδομής και διαχωρισμού οικοπέδων σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία των ΚΠΒ, τηρουμένης της προηγούμενης συγκατάθεσης των αρμοδίων αρχών της διοίκησης των ΚΠΒ, και θα διερευνούν συμμόρφωση και μη συμμόρφωση με εκείνη τη νομοθεσία».

Προφανώς, ο Πρόεδρος είτε δεν διαβίβασε το κείμενο της Συμφωνίας είτε συνειδητά παραποιεί την αλήθεια για να παραπλανήσει τους πολίτες.

5. Μεταφέρονται δαπάνες στην Κυπριακή Δημοκρατία για υποδομές που εξυπηρετούν «στρατιωτικές ανάγκες του Ηνωμένου Βασιλείου», όπως και για ζητήματα δικαιοσύνης χωρίς να καταργούνται οι «δικαστικές αρχές» των Βάσεων.

α. Δικαιοσύνη

Στο Άρθρο 8 (β) και 8 (γ) αναφέρει ότι «νομικές διαδικασίες αναφορικά με πολιτικά δικαιώματα και υποχρεώσεις… λαμβάνουν χώρα στα Δικαστήρια της Δημοκρατίας» (παρ. β). Όσο δε αφορά τις ποινικές υποθέσεις η παρ. (γ) αναφέρει ότι «ορισμένες ποινικές υποθέσεις … δικάζονται από τα Δικαστήρια της Δημοκρατίας» και η ποινή φυλάκισης θα εκτίεται στις φυλακές της Κυπριακής Δημοκρατίας (παρ. δ).

Ουσιαστικά

Όμως, δεν καταργούν ταυτόχρονα τις «δικαστικές αρχές στις Βάσεις, μιας και απαλλάσσονται του οικονομικού κόστους.

Η παρ. (ε) του Άρθρου 8, μιλά για συνεργασία που στόχο έχει τη «διασφάλιση της αποτελεσματικής λειτουργίας του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης σε αμφότερες τις δικαιοδοσίες της Δημοκρατίας και των ΚΠΒ».

Από πού συμπέρανε λοιπόν ο Πρόεδρος ότι «οι Βρετανοί ενδιαφέρονται να διασφαλίσουν την στρατιωτική χρήση των Βάσεων και όχι την οποιαδήποτε εκμετάλλευση τους για μη στρατιωτικούς σκοπούς»;

β. Δημόσιες Υποδομές

Όσο δε αφορά τις δημόσιες υποδομές που θα δημιουργηθούν στο έδαφος των Βάσεων, η Κυβέρνηση δέχθηκε να πληρώνει το κόστος που λογικά έπρεπε να αναλάβει η Βρετανική Κυβέρνηση και όχι το αντίστροφο όπως ισχυρίστηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Το Άρθρο 9 είναι ξεκάθαρο: «Όπου αυτή η υποδομή είναι αναγκαία για τις στρατιωτικές ανάγκες του Η.Β., οι δαπάνες θα μοιράζονται δίκαια μεταξύ των Κυβερνήσεων»

Αφού μια υποδομή θα γίνει γιατί είναι «αναγκαία για τις στρατιωτικές ανάγκες του Η.Β.», το λογικό είναι το κόστος να το πληρώνει το Η.Β. που θα εξυπηρετηθεί. Γιατί να πληρώσει μέρος η Κυπριακή Δημοκρατία;

Αντίθετα στις περιπτώσεις που από μια υποδομή θα προκύψει όφελος για τις στρατιωτικές ανάγκες του Η.Β., το Άρθρο 9, προβλέπει ότι «οι Κυβερνήσεις θα εξετάζουν πως θα μοιραστούν δίκαια οι δαπάνες».

Δεν υπάρχει δέσμευση από μέρους της Βρετανίας για ανάληψη μέρους του κόστους ως όφειλε, αλλά δέσμευση ότι «θα εξετάζουν πως…».

6. Προϋποθέσεις «Γιβραλταροποίησης»

Από πολιτικής άποψης οι σοβαρότερες πτυχές ασφαλώς είναι: το πρώτο, η αναγνώριση από μέρους της Κυπριακής Κυβέρνησης του καθεστώτος των Βάσεων ως "Κυρίαρχες" και δεύτερο, το ενδεχόμενο "Γιβραλταροποίησης".

Ο όρος «Γιβραλταροποίηση», (που περιλαμβάνεται και στο Κυβερνητικό υπηρεσιακό έγγραφο που δημοσίευσε η εφ. ‘Φιλελεύθερος’) παραπέμπει στο παράδειγμα του Γιβραλτάρ όπου μέσα από ένα δημοψήφισμα ανάμεσα στους κατοίκους της στρατιωτικής Βάσης, άλλαξε το καθεστώς της περιοχής και από στρατιωτική βάση μετατράπηκε σε αποικία.

Με την υφιστάμενη πληθυσμιακή σύνθεση στις περιοχές των Βάσεων, η Βρετανία δεν έχει αυτή τη δυνατότητα. Ακόμη και αν το επιχειρούσε θα αντιμετώπιζε πέραν των αντιδράσεων της Κυπριακής Κυβέρνησης και την αντίδραση των κατοίκων που στην τεράστια πλειοψηφία τους είναι Ελληνοκύπριοι.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απέρριψε κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Όπως ισχυρίστηκε, ενισχύεται η . Ισχυρίστηκε, ακόμη, ότι «οι εκφρασθείσες ανησυχίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, αλλά στους φόβους εκείνων που ανησυχούν». Κατά τον Πρόεδρο, αποτρέπεται ένα τέτοιο ενδεχόμενο γιατί «ενισχύονται οι διοικητικές και δικαστικές εξουσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας επί των προσώπων που έχουν ή θα αποκτήσουν γη, διαμένουν ή θα εγκατασταθούν στις Βάσεις. Κανένας δεν αποκτά δικαίωμα διαμονής στις Βάσεις παραμόνο αν έχει δικαίωμα διαμονής στη Δημοκρατία, ενώ η διατήρηση του πολεοδομικού σχεδιασμού και των εξουσιών εξέτασης των αιτήσεων για ανάπτυξη μεταφέρεται και ανατίθεται στις αρμόδιες αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Αυτές είναι οι δικλείδες ασφαλείας που αποτρέπουν κατά τον Πρόεδρο Αναστασιάδη τον κίνδυνο μετατροπής των Βάσεων σε αποικία. Όσον αφορά το επιχείρημα των διοικητικών και δικαστικών εξουσιών αλλά και των αρμοδιοτήτων του πολεοδομικού σχεδιασμού και παραχώρησης άδειας, εξετάσαμε πιο πάνω τι προβλέπει η Συμφωνία. Το έγγραφο της Συμφωνίας αναγνωρίζει τις Βάσεις ως Κυρίαρχες, διατηρούν Νομοθεσία οι Βάσεις και αυτή η Νομοθεσία θα διέπει τις όποιες αποφάσεις και ενέργειες της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ διατηρείται τι σύστημα δικαιοσύνης των Βάσεων.

Ας δούμε τι προβλέπει το έγγραφο της Συμφωνίας για το δικαίωμα αγοράς γης και εγκατάστασης στο έδαφος των Βάσεων.

Το Άρθρο 7(β) ορίζει: «Η διοίκηση των ΚΠΒ θα παρέχει σε άλλους πολίτες της ΕΕ και πολίτες τρίτων χωρών το δικαίωμα να κατέχουν γη στις ΚΠΒ σε, όσο το δυνατόν, την ίδια βάση που τα δικαιώματα αυτά παρέχονται σε τέτοια πρόσωπα στην Κυπριακή Δημοκρατία».

Η διοίκηση των Βάσεων παρέχει το δικαίωμα αγοράς και εγκατάστασης και όχι η Κυπριακή Δημοκρατία.

Στην καθορίζεται ότι: «Η διοίκηση των ΚΠΒ θα επιτρέπει σε πρόσωπα να παραμένουν μέσα στις ΚΠΒ, για σκοπούς άλλους από προσωρινούς, μόνο στο μέτρο που σε αυτά τα πρόσωπα επιτρέπεται να παραμείνουν στην Κυπριακή Δημοκρατία».

Δηλαδή όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες που έχουν το δικαίωμα ιδιοκτησίας και εγκατάστασης στην Κυπριακή Δημοκρατία ως χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκτούν αυτοί τα δικαιώματα και στο έδαφος των Βάσεων.

Πως ισχυρίζεται ο Πρόεδρος ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι αυτή που θα αποφασίζει ή θα ελέγχει το ποίοι θα εγκαθίστανται στο έδαφος των Βάσεων; Μπορεί Η Κυπριακή Κυβέρνηση να στερήσει αυτά τα δικαιώματα σε πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Αφού η Κυβέρνηση δέχθηκε αυτή την πρόνοια δεν μπορεί να αποτρέψει το ενδεχόμενο σημαντικός αριθμός Βρετανών πολιτών, για παράδειγμα, να γίνουν κάτοικοι των περιοχών αυτών;

Σε ποιο σημείο του εγγράφου, σε ποιο Άρθρο αναφέρεται η δέσμευση που ανέλαβε το Η.Β., όπως ισχυρίζεται ο Πρόεδρος, να μην εποικίσει αυτές τις περιοχές;

Για τους Ευρωπαίους αυτούς πολίτες που θα εγκατασταθούν στις Βάσεις, η Κυπριακή Δημοκρατία ανέλαβε τη δέσμευση ότι «θα παρέχει σε όλα τα πρόσωπα μέσα στις ΚΠΒ (εκτός από τα Εξαιρούμενα Πρόσωπα) τα ίδια δικαιώματα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι σε εκλογές όπως θα τους παρέχοντο εάν βρίσκονταν εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Με άλλα λόγια οι Ευρωπαίοι πολίτες που θα εγκατασταθούν εντός των ορίων των Βάσεων, θα έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Το ερώτημα είναι: αφού το έδαφος των Βάσεων έχει μείνει εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά από απαίτηση της Βρετανίας, γιατί η Βρετανική Κυβέρνηση επιμένει για χρόνια να παραχωρήσει αυτά τα δικαιώματα στους Ευρωπαίους πολίτες, ως εάν να ήταν Ευρωπαϊκό έδαφος; Αυτή η επιμονή της είτε οφείλεται στη μεγάλη της έγνοια για τα οικονομικά συμφέροντα των Κυπρίων κατοίκων των Βάσεων είτε στην εξυπηρετήσει κάποιων άλλων σημαντικών δικών της στόχων. Σημειώνω ότι η εμμονή της Βρετανίας σ’ αυτό το θέμα, προκαλούσε πάντα ερωτηματικά στο Υπουργείο Εξωτερικών, στους διπλωμάτες μας που διαπραγματεύονταν μαζί τους, όπως και στη Γενική Εισαγγελία. Η διαχρονική πρακτική και πολιτική των Βρετανών δεν πείθει ότι νοιάζονται τόσο πολύ για τα συμφέροντα των κατοίκων της περιοχής.

Από την εφαρμογή αυτής της Συμφωνίας, είναι πλέον ορατός ο κίνδυνος τα επόμενα λίγα χρόνια, η πληθυσμιακή σύνθεση των περιοχών αυτών να αλλάξει άρδην.

Τι θα εμποδίσει τη Βρετανία όταν το αποφασίσει μετά από 10-15 χρόνια, με μια νέα πληθυσμιακή σύνθεση στις Βάσεις, να προχωρήσει σ’ ένα δημοψήφισμα, ανάμεσα στους κατοίκους αυτών των περιοχών για το καθεστώς των Βάσεων;

Εύλογα κάποιος μπορεί να διερωτηθεί κατά πόσο κάτι τέτοιο είναι στις προθέσεις της Βρετανίας Την απάντηση στο ερώτημα αυτό τη δίνει το έγγραφο που εκδόθηκε τον και και το οποίο καθορίζει την πολιτική της Βρετανίας γι’ αυτά τα εδάφη κατά τον 21ο αιώνα.

Σ’ αυτό το έγγραφο, στη δηλώνεται η δέσμευση της Βρετανίας να υπερασπιστεί αυτά τα εδάφη και

Με αυτά τα δεδομένα, η εκτίμηση της Συμμαχίας Πολιτών είναι ότι, Η Βρετανία είναι μεθοδική χώρα. Σχεδιάζει μακροπρόθεσμες στρατηγικές για να πετύχει τους στόχους που θέτει. Η Βρετανία καθορίζει την πολιτική της με βάση την εξυπηρέτηση των εθνικών της στρατηγικών συμφερόντων. Δεν μας πείθει ότι άλλαξε πολιτική έναντι της Κύπρου ούτε ότι κύρια έγνοια της είναι τα συμφέροντα των Ελληνοκυπρίων που είναι ιδιοκτήτες γής στις Βάσεις.

Δυστυχώς η δική μας Κυβέρνηση δεν διασφάλισε τα δικά μας εθνικά συμφέροντα με αυτή τη Συμφωνία. Τα εδάφη αυτά έπρεπε να επιστραφούν στην Κυπριακή Δημοκρατία όπως προβλέπουν οι σχετικές συμφωνίες για τις Βάσεις και όπως είναι η υποχρέωση της Βρετανίας. Αυτό όφειλε να διεκδικήσει και να απαιτήσει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Τότε, και μόνο τότε, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για ‘απελευθέρωση εδαφών’.

Ως Συμμαχία Πολιτών έχουμε τη θέση πως οι Βάσεις αποτελούν αποικιακό κατάλοιπο και γι αυτό πρέπει να καταργηθούν. Είμαστε έτοιμοι να καταθέσουμε ολοκληρωμένη πρόταση για το πώς αυτό μπορεί να επιτευχθεί, αν η Κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο έχουν την πολιτική βούληση να διεκδικήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

7. Επικύρωση από το Κοινοβούλιο

Τέλος, διερωτόμαστε για τη θέση του Προέδρου ότι η Συμφωνία αυτή δε χρειάζεται να επικυρωθεί από τη Βουλή.

Οι δύο χώρες, από το 1960 διαφωνούν και διατηρούν τη διαφωνία τους ως προς το καθεστώς του Παραρτήματος ‘Ο’, που τροποποιήθηκε. Η μεν Βρετανία το θεωρεί ως δική της μονομερή δήλωση, η δε Κυπριακή Δημοκρατία ως Διεθνή Σύμβαση. , λοιπόν, . Αυτό, εξάλλου, προβλέπει και το Άρθρο 169 του Συντάγματος (όπως αυτό τροποποιήθηκε με την Πέμπτη τροποποίηση του).

#ΒρετανικέςΒάσεις #ΣυμμαχίαΠολιτών

2 views
Συμμαχία Πολιτών

Λεωφ. Λεμεσού 67

Αγλαντζιά, Λευκωσία

Κύπρος

Τ. (357) 22 282 000

Φ. (357) 22 282 200

info@symmaxiapoliton.org

  • Συμμαχία Πολιτών
  • Συμμαχία Πολιτών
  • Συμμαχία Πολιτών

Copyright © 2020 - Συμμαχία Πολιτών. All rights reserved.  Πολιτική Απορρήτου και Όροι Χρήσης