Τo μέλλον της Ευρώπης-Ομιλία Προέδρου Συμμαχίας Πολιτών και Επιτροπής Εξωτερικών

Έχει μέλλον η Ευρωπαϊκή Ένωση; Γιατί πρέπει να έχει μέλλον; Κι αν πρέπει να έχει μέλλον ποιο είναι αυτό ή ποιο μέλλον θέλουμε να έχει και πως το πετυχαίνουμε;


Όλα αυτά τα ερωτήματα συνθέτουν το σταυροδρόμι μπροστά στο οποίοι βρίσκονται σήμερα οι λαοί και τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το BREXIT αναθέρμανε αυτά τα ερωτήματα αλλά δεν τα προκάλεσε. Λανθασμένες νεοφιλελεύθερες πολιτικές, λανθασμένες κατευθύνσεις, η γραφειοκρατία και τα δημοκρατικά ελλείμματα των τελευταίων χρόνων έφεραν την απογοήτευση στους λαούς της Ευρώπης οι οποίοι, στην πλειοψηφία τους έχουν πλέον αποδεσμευτεί από το κοινό ευρωπαϊκό όραμα και εγείρουν αυτά τα ερωτήματα αναμένοντας ή αναζητώντας απαντήσεις.

Στα εφτά λεπτά που έχω στη διάθεση μου θα προσπαθήσω επιγραμματικά να δώσω τις δικές μας απαντήσεις και το όραμα της Συμμαχίας Πολιτών για την Ευρώπη.

Η Ευρώπη πρέπει να έχει μέλλον. Κυβερνήσεις, Κοινοβούλια, Κόμματα, Ευρωπαϊκοί θεσμοί και κυρίως οι λαοί οφείλουμε να φροντίσουμε έτσι ώστε η Ευρώπη να έχει μέλλον, γιατί απλούστατα αυτό εξυπηρετεί τα συμφέροντα όλων μας. Σε ένα παγκοσμιοποιημένο κι ανταγωνιστικό σύστημα το κάθε ευρωπαϊκό κράτος από μόνο του είναι πολύ μικρό και ευάλωτο. Ως σύνολο η E.E. είναι υπολογίσιμη και ισχυρή.

Η Ε.Ε. πρέπει να έχει μέλλον γιατί, παρά τα λάθη κι αδυναμίες της που έφεραν την απογοήτευση, έχει προσφέρει πολλά, πάρα πολλά. Εδραίωσε την Ειρήνη στην γηραιά Ήπειρο. Ουδέποτε, πριν τη σύσταση της Ε.Ε., η Ήπειρος μας γνώρισε διαρκή ειρήνη για τόσες δεκαετίες. Δυστυχώς όσο απομακρυνόμαστε από τις τραυματικές εμπειρίες του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, τόσο εξασθενεί η μνήμη και μειώνεται η εκτίμηση για την αξία και την προσφορά της Ε.Ε. στην Ευρωπαϊκή Ειρήνη.


Η Ε.Ε. διεύρυνε τις δημοκρατικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Πρωτοπορεί παγκόσμια σε πολιτικές φιλικές προς το περιβάλλον, στα ζητήματα ποιότητας των τροφίμων, της ποιότητας ζωής των ανθρώπων. Μέχρι πρόσφατα αποτελούσε παγκόσμιο πρότυπο για το κράτος πρόνοιας που διέθετε.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια νεοφιλελεύθερες πολιτικές την έχουν απομακρύνει από αρχές και αξίες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε.

Αν η Ε.Ε. πολιτευόταν με την αρχή της αλληλεγγύης η χώρα μας δεν θα βίωνε την τραυματική εμπειρία του κουρέματος των καταθέσεων με τεράστιο ανθρώπινο κόστος. Οι πολιτικές που εξυπηρετούν τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες δημιουργούν μεγάλα κοινωνικά προβλήματα σε πολλά κράτη μέλη. Απέτυχε η Ε.Ε. να φέρει μια ισομερή ανάπτυξη με αποτέλεσμα το χάσμα μεταξύ των πλουσίων και των φτωχών κρατών να μεγαλώσει. Δεν έχουν όλοι οι πολίτες της Ευρώπης τις ίδιες ευκαιρίες προόδου και δεν απολαμβάνουν ίσης ποιότητας υπηρεσίες. Πολλές ανισότητες δημιουργούνται από το κοινό νόμισμα το οποίο ήταν ένα τεράστιο άλμα που έμεινε όμως μετέωρο.


Από το 1989, όπου είχα την τύχη να συμμετάσχω υπό ατομική ιδιότητα, στη Διάσκεψη της Πράγας που συγκάλεσαν οι Προέδροι Μιτεράν και Χάβελ μέχρι σήμερα, ένα μεγάλο δίλημμα παραμένει ανοικτό και αναπάντητο: Χαλαρή Συνομοσπονδία ως έχει σήμερα ή Ομοσπονδία. Όλα αυτά τα χρόνια η Ε.Ε. επέλεξε να διευρυνθεί εγκαταλείποντας την εμβάθυνση και ολοκλήρωση της. Έτσι παρέμεινε ένα μωσαϊκό διαφορετικών εθνικών συμφερόντων που συχνά επιβάλλονται στο κοινό Ευρωπαϊκό συμφέρον.

Όσο με αφορά, κρίνω πως η ανοικοδόμηση του Κοινού Ευρωπαϊκού οράματος περνά μέσα από την Ομοσπονδία. Είναι μια περίπλοκη και σύνθετη υπόθεση γι’ αυτό και είναι δύσκολη η απόφαση.


Είναι δύσκολο Κράτη-Έθνη με μεγάλη ιστορία και πολιτισμό να εκχωρήσουν την κρατική τους κυριαρχία. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει να ρυθμιστούν σοβαρά ζητήματα όπως η διατήρηση της διαφορετικότητας ως προς την εθνική ταυτότητα που αποτελεί ένα μεγάλο πολιτισμικό πλούτο.


Όπως η ανάπτυξη και εμπέδωση της πολιτικής ταυτότητας του Ευρωπαίου πολίτη που θα ΄ναι συμπληρωματική της εθνικής ταυτότητας. Προϋποθέτει ακόμα την ανάπτυξη Ευρωπαϊκού στρατού που θα αναλάβει την ασφάλεια των ευρωπαϊκών εδαφών και συνόρων. Εξέλιξη που θα ήταν ιδιαίτερα επωφελής για μικρά κράτη, όπως η Κύπρος, που έχουν την ατυχία να συνορεύουν με κράτη επεκτατικού χαρακτήρα που επιβουλεύονται την κυριαρχία της.

Κάτι τέτοιο ασφαλώς προϋποθέτει την αυτονόμηση της Ευρώπης από άλλους στρατιωτικούς μηχανισμούς, όπως το ΝΑΤΟ και πλήρως ανεξάρτητη Ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική. Η Ε.Ε. μπορεί και οφείλει να στηριχθεί στις δικές της δυνάμεις και κυρίως τις δικές της αρχές και αξίες που πηγάζουν από τον Ευρωπαϊκό πολιτισμό και κληρονομιά.


Μπορεί και οφείλει να καταστεί μια αυτόνομη διεθνής δύναμη η οποία να ξεφύγει από τους υφιστάμενους γεωπολιτικούς και γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς που τρέφουν και συντηρούν τοπικές και περιφερειακές συρράξεις. Να καταστεί ένας πρωταγωνιστής στη διεθνή σκηνή που θα υπηρετεί την ειρήνη, την ασφάλεια και σταθερότητα στη βάση του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, της αλληλεγγύης και της συνεργασίας.

Μιας παγκόσμιας ειρήνης που θα εδράζεται στην ανάπτυξη κοινών συμφερόντων κι όχι στο φόβο των πυρηνικών αντιποίνων.


Η αποχώρηση της Βρετανίας μπορεί να διευκολύνει μια τέτοια προοπτική, αφού εντός της Ευρώπης λειτουργούσε πιο πολύ ως ατλαντικός παρά ως ευρωπαϊκός εταίρος. Οι πρόσφατες σχετικές προτάσεις του Γάλλου προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν, θεωρώ ότι είναι σωστές και σημαντικές και πρέπει ως Κύπρος να τις στηρίξουμε.


Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

η μεγαλύτερη πρόκληση και στοίχημα για την Ε.Ε. είναι να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη των πολιτών, ιδιαίτερα των νέων ανθρώπων γύρω από ένα κοινό Ευρωπαϊκό όραμα. Να τους πείσει να επενδύσουν και να εμπλακούν ενεργά για ένα κοινό Ευρωπαϊκό μέλλον. Η διαφάνεια, η λογοδοσία, η μείωση της ψυχρής τεχνοκρατικής γραφειοκρατίας θα συμβάλουν. Όμως δεν αρκούν.


Η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει πολιτικές με κοινωνική ευαισθησία. Πολιτικές που θα υπηρετούν τον άνθρωπο και τις αξίες της ευρωπαϊκής κληρονομιάς όπως η ελευθερία, η δικαιοσύνη, η ισότητα και η αδελφοσύνη. Να ξεφύγει από τις πολιτικές δύο μέτρων και δύο σταθμών και να πολιτεύεται βάση αρχών.


Το μέλλον της Ευρώπης είναι συνυφασμένο με το μέλλον και τις προοπτικές των νέων ανθρώπων της. Οφείλει η Ε.Ε. να εργαστεί για τον σχεδιασμό ενός νέου μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης το οποίο θα εδράζεται στην έρευνα και στην καινοτομία αλλά συνάμα θα σέβεται και θα προστατεύει το περιβάλλον. Ένα νέο μοντέλο που θα οδηγεί σε ισομερή ανάπτυξη όλων των περιοχών της Ενωμένης Ευρώπης, στη δικαιότερη κατανομή του Ευρωπαϊκού οικονομικού πλούτου έτσι ώστε οι νέοι της Ευρώπης να απολαμβάνουν ίσων ευκαιριών ανάπτυξης και προόδου.


Τέλος, η Ευρώπη θα πρέπει να αναθεωρήσει το πολίτευμα της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, κληρονομιά της Γαλλικής Επανάστασης. Πρόσφατες έρευνες και μελέτες καταδεικνύουν ότι σε βαθιά δημοκρατικές χώρες, όπως η Γαλλία, πέραν των μισών πολιτών δηλώνουν ότι δεν εμπιστεύονται και δεν θεωρούν δημοκρατικό πολίτευμα την Αντιπροσωπευτική Δημοκρατία. Δεν μπορούμε να προσπεράσουμε σιωπηρά αυτή την αμφισβήτηση γιατί οι συνέπειες μπορεί να είναι απρόβλεπτες. Και η απάντηση ασφαλώς δεν μπορεί να είναι ούτε η επιστροφή στη Μοναρχία, ούτε το θεοκρατικό καθεστώς, ούτε το απολυταρχικό καθεστώς. Η απάντηση πρέπει να είναι η εμβάθυνση και διεύρυνση της δημοκρατίας.


Κι αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την υιοθέτηση της Συμμετοχικής Δημοκρατίας.

Όλα αυτά και πολλά άλλα κεφαλαιώδη ζητήματα (που δεν χωρούν σε μια ομιλία επτά λεπτών) που αφορούν το μέλλον της Ευρώπης, πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο δημόσιου διαλόγου και διαβούλευσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και ασφαλώς και στη χώρα μας. Μιας διαβούλευσης με την ενεργό εμπλοκή των πολιτών, έτσι ώστε οι δικές τους προσδοκίες να αποτελέσουν την καρδιά του νέου κοινού ευρωπαϊκού οράματος. Του κοινού ευρωπαϊκού μέλλοντος.


Γιώργος Λιλλήκας- Πρόεδρος Συμμαχίας Πολιτών

Συμμαχία Πολιτών

Λεωφ. Λεμεσού 67

Αγλαντζιά, Λευκωσία

Κύπρος

Τ. (357) 22 282 000

Φ. (357) 22 282 200

info@symmaxiapoliton.org

  • Συμμαχία Πολιτών
  • Συμμαχία Πολιτών
  • Συμμαχία Πολιτών

Copyright © 2019 - Συμμαχία Πολιτών. All rights reserved.  Πολιτική Απορρήτου και Όροι Χρήσης